Millennium, Stieg i Eva Gabrielsson

Eva Gabrielsson, Marie-Françoise Colombani „Millennium, Stieg i ja”, tłumaczenie Krystyna Szeżyńska-Maćkowiak, Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz, Warszawa 2011

     „Millennium, Stieg i ja” to opowieść wieloletniej życiowej partnerki Stiega Larssona, który stał się sławny jako autor trylogii kryminalnej pt. „Millennium”. Ten sukces przyszedł po jego śmierci. Eva Gabielsson przybliża czytelnikom postać Stiega począwszy od jego dzieciństwa, poprzez 32 lata wspólnego życia aż po nagłą śmierć partnera. Eva jest z zawodu architektem. Zajmowała się również tłumaczeniami oraz jest współautorką książki pt. „Konkubent, samotność większa niż myślisz”. Eva i Stieg nigdy się nie pobrali, czego konsekwencją jest pozbawienie Evy spadku powstałego głównie w wyniku sukcesu książek Stiega. Gabrielsson zna historie narodzin i tajemnice każdego z trzech tomów, które okazały się bestsellerami. Walczy o prawa autorskie do dzieł swego partnera i realizację jego woli, a jeśli uda się jej wygrać ujawni tajemnicę czwartego, nieopublikowanego tomu pt. „Zemsta Boga”. Tymczasem spuścizną po Stiegu Larssonie zarządzają jego ojciec i brat, z którymi raczej nie był za życia związany. Stiega wychowali dziadkowie, a nie rodzice.

     Eva Gabrielsson napisała interesującą opowieść o człowieku, którego kochała, na tle społecznym i politycznym współczesnej Szwecji. Analizuje powieści partnera, ukazując w nich elementy ich wspólnego, codziennego życia i ich własnych światów, w których przeplatają się science fiction, nawiązania do Biblii, walka ze skrajną prawicą, walka o prawa człowieka, skandynawska mitologia i in. W książkach tych widać, że autor wiele zaczerpnął z ich wspólnych doświadczeń. Eva pokazuje czytelnikowi Larssona nie tylko jako twórcę serii powieści kryminalnych, ale przede wszystkim jako człowieka, bojownika, feministę, dziennikarza. Stieg był korespondentem brytyjskiego antyfaszystowskiego magazynu „Searchlight” oraz jednym z założycieli i redaktorem naczelnym szwedzkiego pisma „Expo” o tym samym profilu. Był zaangażowany w działalność przeciwko skrajnej prawicy i stał się wrogiem ekstremistów. Z tego m.in. powodu Eva i Stieg nie pobrali się, gdyż obawiali się o swoje bezpieczeństwo. Pomimo tego wiedli szczęśliwe życie we dwoje. Ich wspólną pasją było żeglarstwo.

     Książka Evy Gabielsson ma charakter bardzo osobisty i przepełniona jest emocjami autorki, szczególnie we wspomnieniach z jej życia po śmierci partnera, kiedy była bliska depresji. Wśród nich dominuje rozgoryczenie, gdyż pisarka potraktowana została tak jakby nie była partnerką Stiega Larssona, ma też wyrzuty, że nie potrafiła obronić dzieła jego życia. Pomimo wszystko nie poddaje się i dalej walczy o prawo do własności intelektualnej po zmarłym. Historia ich wspólnego życia to interesująca opowieść o miłości, zrozumieniu, wspólnych pasjach i walce o sprawiedliwość.

     Tekst i foto: Ewa Balana